Majątek netto to suma aktywów minus suma zobowiązań. Jeśli masz 860 900 zł, a do spłaty zostaje 370 800 zł, Twój majątek netto wynosi 490 100 zł. To zdjęcie sytuacji na jeden dzień i nic nie mówi o tym, ile zarabiasz ani wydajesz.
Wzór
Majątek netto = aktywa − zobowiązania
To ta sama logika, co w bilansie firmy: aktywa są równe zobowiązaniom plus kapitałowi własnemu. U osoby prywatnej kapitał własny to właśnie majątek netto. Jeśli rachunek się zgadza, obie strony się równoważą.
Co należy do aktywów
Aktywa to rzeczy, które posiadasz i które mają wartość w pieniądzach:
- Gotówka i konta: konto osobiste (ROR), konto oszczędnościowe, lokaty terminowe, gotówka
- Inwestycje: akcje z GPW, ETF-y, fundusze inwestycyjne, obligacje skarbowe, kryptowaluty, złoto
- Konta emerytalne: IKE, IKZE i PPK, wpisane z saldem widocznym na rachunku
- Należności: pieniądze, które ktoś Ci wisi, np. pożyczka dla znajomego albo zwrotna kaucja za mieszkanie
- Majątek rzeczowy: mieszkanie, dom, samochód, metale szlachetne i inne rzeczy, które można sprzedać
Co należy do zobowiązań
Zobowiązania to wszystko, co jeszcze musisz spłacić:
- kredyt hipoteczny, czyli pozostałe do spłaty saldo
- kredyt samochodowy, raty, kredyt gotówkowy, pożyczka studencka
- zadłużenie na karcie kredytowej i debet na koncie
- pieniądze, które trzeba oddać osobom prywatnym
Liczy się zawsze kapitał pozostały do spłaty, czyli kwota, którą trzeba by oddać dziś, a nie pierwotna kwota kredytu. Rata składa się z kapitału i odsetek, a zadłużenie zmniejsza tylko część kapitałowa.
Przykład w złotych
Załóżmy, że gospodarstwo domowe ma na dzień 30 września takie dane:
| Aktywa | Kwota |
|---|---|
| Konto osobiste (ROR) | 6 400 zł |
| Konto oszczędnościowe | 28 000 zł |
| Lokata terminowa | 20 000 zł |
| Obligacje skarbowe (wartość na dziś) | 40 000 zł |
| IKE (ETF-y, wartość rynkowa) | 54 000 zł |
| IKZE | 18 000 zł |
| PPK (saldo) | 21 500 zł |
| Akcje z GPW | 15 000 zł |
| Mieszkanie (szacunkowa wartość rynkowa) | 620 000 zł |
| Samochód | 38 000 zł |
| Razem | 860 900 zł |
| Zobowiązania | Kwota |
|---|---|
| Kredyt hipoteczny (kapitał do spłaty) | 348 000 zł |
| Kredyt samochodowy (kapitał do spłaty) | 21 000 zł |
| Karta kredytowa, jeszcze nie spłacona | 1 800 zł |
| Razem | 370 800 zł |
Majątek netto wynosi 860 900 zł − 370 800 zł = 490 100 zł.
Kontrola: 370 800 zł zobowiązań plus 490 100 zł majątku netto daje 860 900 zł, czyli dokładnie sumę aktywów.
Z mieszkaniem i bez
Prawie każdy zastanawia się, czy wliczać własne mieszkanie. W przykładzie różnica jest duża:
| Z nieruchomością | Bez nieruchomości i kredytu hipotecznego | |
|---|---|---|
| Aktywa | 860 900 zł | 240 900 zł |
| Zobowiązania | 370 800 zł | 22 800 zł |
| Majątek netto | 490 100 zł | 218 100 zł |
Pierwsza liczba pokazuje, ile w sumie posiadasz. Druga, ile masz, nie ruszając mieszkania. Ważne, żeby opisać obie i porównywać w czasie zawsze ten sam wariant.
Jaka wartość się liczy
Do przeglądu przyjmij zasadę: wartość, którą można dziś uzyskać, a nie cena zakupu.
- Akcje i ETF-y: aktualny kurs razy liczba sztuk.
- Obligacje skarbowe: wartość z Twojego rachunku lub zestawienia u dystrybutora. Oficjalne informacje o obligacjach detalicznych są na stronie obligacjeskarbowe.pl.
- Lokata: wpłacona kwota, a narosłe odsetki możesz dopisać, gdy lokata się kończy. Najważniejsze, by stosować to samo za każdym razem.
- Mieszkanie: realistyczna wycena, np. na podstawie podobnych ofert w okolicy lub operatu. Lepiej ostrożnie, i aktualizować tylko przy istotnej zmianie.
- Samochód: cena podobnych aut w ogłoszeniach.
- IKE, IKZE, PPK: saldo z ostatniego zestawienia instytucji finansowej.
Najczęstsze błędy
1. Wpisanie kwoty kredytu zamiast kapitału do spłaty. Jeśli kredyt wynosił 400 000 zł i spłacono już 52 000 zł kapitału, do spłaty zostaje 348 000 zł.
2. Liczenie ceny zakupu zamiast dzisiejszej wartości. Akcje kupione za 10 000 zł, warte dziś 15 000 zł, wchodzą z kwotą 15 000 zł.
3. Wliczanie pieniędzy, których jeszcze nie ma. Oczekiwany zwrot podatku, przyszła premia czy możliwy spadek nie należą do aktywów. Wpisz je, gdy pieniądze są na koncie albo roszczenie jest jasne.
4. Zapominanie drobnych zobowiązań. Karta kredytowa, raty i zaległe rachunki obniżają wynik niewiele, ale na dzień obliczeń ich brak zaburza obraz.
5. Za każdym razem inna wycena. Jeśli mieszkanie raz wpisujesz za 620 000 zł, raz za 580 000 zł, w zmianie widzisz tylko swoją wycenę, a nie majątek. Ustal zasady i się ich trzymaj.
Jak zacząć
Pierwsze obliczenie zajmuje popołudnie. Weź dane z wyciągów, zestawienia rachunku maklerskiego, harmonogramu spłat kredytu i ostatnich informacji o IKE, IKZE i PPK. Zapisz datę. Potem wystarczy krótka aktualizacja raz w miesiącu.
Można to zrobić w arkuszu. Jeśli pilnowanie kursów, walut i sald kredytu Cię męczy: Accounted to aplikacja na iPhone, która rysuje ten rachunek jako bilans. Wpisujesz po jednej liczbie na konto, akcje z GPW, kryptowaluty i metale szlachetne można wiązać z tickerem (wycena co godzinę, możliwe opóźnienia), a kredyt hipoteczny jest kontem z saldem w kolumnie zobowiązań. Konto możesz wyłączyć z sumy opcją „Wlicz do majątku netto”, np. żeby policzyć wariant bez mieszkania. Polskie fundusze inwestycyjne wyceniasz ręcznie.
Zastrzeżenie: Accounted jest dla jednej osoby na jej iPhonie i nie łączy się z bankiem. Więcej w częściach Jak to działa i Cennik, a w razie wątpliwości przeczytaj porównanie z myfund.pl.
Informacje ogólne, nie porada finansowa.
Informacje ogólne, nie porada finansowa.