Nilai bersih ialah jumlah semua aset tolak jumlah semua liabiliti. Jika aset anda RM793,000 dan hutang anda RM372,400, nilai bersih anda ialah RM420,600. Ia gambaran pada satu tarikh dan tidak memberitahu berapa pendapatan atau perbelanjaan anda.
Formulanya
Nilai bersih = Aset − Liabiliti (hutang)
Logiknya sama dengan kunci kira-kira syarikat: aset sama dengan liabiliti campur ekuiti. Bagi individu, ekuiti itulah nilai bersih. Jika pengiraan betul, kedua-dua belah akan seimbang.
Apa yang dikira sebagai aset
Aset ialah sesuatu yang anda miliki dan mempunyai nilai wang:
- Tunai: wang tunai, akaun semasa, akaun simpanan, deposit tetap, baki dompet digital
- Pelaburan: saham dan ETF di Bursa Malaysia, unit amanah seperti ASB, kripto, bon
- Simpanan persaraan dan ibadah: baki KWSP, skim persaraan swasta (PRS), Tabung Haji
- Emas dan logam berharga: jongkong, syiling, emas fizikal
- Insurans yang bernilai: untuk polisi dengan unsur simpanan, gunakan nilai tunai penyerahan, bukan jumlah dilindungi
- Wang belum terima: wang yang dipinjam rakan atau saudara daripada anda
- Aset fizikal: rumah, tanah, kereta dan barang lain yang boleh dijual
Apa yang dikira sebagai liabiliti
Liabiliti ialah semua yang masih perlu anda bayar:
- baki pokok pinjaman perumahan
- pinjaman kenderaan atau sewa beli, ansuran barang, pinjaman peribadi
- baki kad kredit yang belum dijelaskan
- pinjaman pelajaran seperti PTPTN
- wang yang anda hutang kepada individu lain
Yang dikira ialah baki pokok hari ini, bukan jumlah pinjaman asal dan bukan jumlah semua bayaran bulanan sehingga habis. Bayaran bulanan terdiri daripada pokok dan faedah (atau kadar keuntungan bagi pembiayaan Islam); hanya bahagian pokok mengurangkan hutang. Untuk sewa beli, tanya bank anda angka penyelesaian awal, kerana penyata kadang-kadang menunjukkan jumlah yang termasuk faedah masa depan.
Contoh pengiraan dalam RM
Andaikan sebuah isi rumah mempunyai angka berikut pada 30 September:
| Aset | Jumlah |
|---|---|
| Akaun semasa | RM4,500 |
| Akaun simpanan | RM22,000 |
| Deposit tetap | RM15,000 |
| Saham Bursa Malaysia (nilai pasaran) | RM38,000 |
| ASB (baki unit) | RM45,000 |
| KWSP (baki) | RM118,000 |
| PRS (baki) | RM12,000 |
| Tabung Haji | RM9,000 |
| Emas fizikal | RM7,500 |
| Rumah (anggaran nilai pasaran) | RM480,000 |
| Kereta | RM42,000 |
| Jumlah | RM793,000 |
| Liabiliti | Jumlah |
|---|---|
| Pinjaman perumahan (baki pokok) | RM335,000 |
| Pinjaman kenderaan (penyelesaian awal) | RM21,000 |
| PTPTN | RM14,000 |
| Kad kredit, belum dijelaskan | RM2,400 |
| Jumlah | RM372,400 |
Nilai bersih ialah RM793,000 − RM372,400 = RM420,600.
Untuk menyemak, gunakan persamaan kunci kira-kira: liabiliti RM372,400 campur nilai bersih RM420,600 memberi RM793,000, iaitu tepat jumlah aset.
Dengan dan tanpa rumah
Kebanyakan orang tertanya-tanya sama ada rumah sendiri patut dimasukkan. Dalam contoh ini bezanya besar:
| Dengan rumah | Tanpa rumah dan pinjaman perumahan | |
|---|---|---|
| Aset | RM793,000 | RM313,000 |
| Liabiliti | RM372,400 | RM37,400 |
| Nilai bersih | RM420,600 | RM275,600 |
Angka pertama menunjukkan apa yang anda miliki secara keseluruhan. Angka kedua menunjukkan apa yang anda ada tanpa menyentuh rumah. Yang penting ialah melabelkan kedua-duanya dan sentiasa membandingkan versi yang sama dari semasa ke semasa. KWSP boleh dilayan dengan cara yang sama kerana wang itu terikat pada syarat pengeluaran.
Nilai mana yang digunakan
Peraturan mudah untuk gambaran keseluruhan: nilai yang anda akan dapat hari ini, bukan harga yang anda bayar.
- Saham dan ETF: harga semasa darab bilangan unit. Gunakan penyata akaun CDS atau broker anda.
- Unit amanah dan ASB: baki unit dan nilai pada penyata terkini daripada pengurus dana.
- KWSP: baki pada penyata atau i-Akaun, tanpa menjangka dividen yang belum diumumkan.
- Rumah: anggaran yang realistik, misalnya daripada iklan rumah serupa berdekatan atau laporan penilaian. Lebih baik berhati-hati dan kemas kini hanya apabila ada perubahan besar.
- Kereta: harga yang diminta untuk kereta serupa dalam pasaran kereta terpakai.
- Emas: berat darab harga semasa, ditolak potongan jika anda menjualnya semula.
Kesilapan yang paling kerap
1. Memasukkan jumlah pinjaman asal, bukan baki pokok. Jika anda meminjam RM400,000 dan telah membayar RM65,000 pokok, anda masih berhutang RM335,000.
2. Mengira jumlah dilindungi insurans sebagai aset. Jumlah itu hanya dibayar apabila tuntutan berlaku. Hanya nilai tunai penyerahan yang dikira, dan polisi perlindungan tulen biasanya tidak mempunyainya.
3. Menggunakan harga belian, bukan nilai hari ini. Saham yang dibeli RM30,000 dan kini bernilai RM38,000 dimasukkan sebagai RM38,000.
4. Mengira wang yang dijangka. Bonus yang belum masuk, bayaran balik cukai yang diharapkan atau pusaka yang mungkin tidak termasuk. Catat apabila wang itu sudah ada atau tuntutannya jelas.
5. Terlupa hutang kecil. Kad kredit, bayaran tertunggak dan skim beli sekarang bayar kemudian hanya sedikit mengubah angka, tetapi pada tarikh pengiraan ia tetap hutang.
6. Mengira dengan cara berbeza setiap kali. Jika rumah kadang-kadang RM480,000 dan kadang-kadang RM450,000, trend anda hanya menunjukkan penilaian anda, bukan kekayaan anda. Tetapkan peraturan dan patuhinya.
Cara melakukannya dalam praktik
Satu petang cukup untuk pengiraan pertama. Ambil angka daripada penyata bank, penyata KWSP, penyata ASNB atau pengurus dana, penyata CDS dan jadual bayaran balik pinjaman. Catat tarikhnya. Selepas itu, kemas kini ringkas sebulan sekali sudah memadai.
Ini boleh dibuat dalam hamparan. Jika menjejaki harga, kadar pertukaran dan baki pinjaman terasa meletihkan: Accounted ialah aplikasi iPhone yang melukis pengiraan ini sebagai kunci kira-kira. Anda memasukkan satu nombor bagi setiap akaun; saham dan ETF di Bursa Malaysia, kripto serta emas boleh dinilai melalui kodnya (dikemas kini setiap jam dan mungkin tertangguh), manakala KWSP, ASB dan Tabung Haji ditaip sebagai baki. Pinjaman perumahan duduk sebagai akaun dengan baki di lajur hutang. Anda boleh mengecualikan satu akaun daripada jumlah dengan “Kira dalam Nilai Bersih”, misalnya untuk pengiraan tanpa rumah.
Satu perkara awal: Accounted untuk seorang pada iPhone sendiri. Lebih lanjut di Cara ia berfungsi dan Harga. Untuk senarai aplikasi lain yang sering digunakan, lihat Accounted vs Money Manager.
Maklumat am, bukan nasihat kewangan.
Maklumat am, bukan nasihat kewangan.